Zaczynamy nowy cykl, w którym co miesiąc prezentować będziemy sylwetki osób związanych z Głogowem Małopolskim i gminą głogowską. Przedstawione tu zostaną postacie historyczne, ale i współczesne, które zarysowały się w najnowszej historii naszej gminy.

 

KNitkaKazimierz Nitka urodzony 23 listopada 1907 r. w Głogowie należy do tych osób, które trwale wpisały się w historię naszego miasta. Stał się on nawet patronem jednej z ulic na osiedlu Niwa. Mierzył wysoko, w 1927 r. ukończył gimnazjum w Rzeszowie i następnie rozpoczął studia nauczycielskie na UJ, na kierunku matematyka. Po uzyskaniu dyplomu, Kazimierz Nitka znalazł pracę w szkole w Kolbuszowej, zostając tam profesorem gimnazjalnym. Obok matematyki Kazimierz Nitka miał jeszcze dwie pasje – historię i fotografowanie.

Władysław Gdula podczas pracyKontynuując cykl „Głogowskie biografie” przechodzę teraz do omawiania sylwetek osób związanych z miastem i jego okolicami. Bohaterem niniejszej notki jest długoletni naczelnik poczty w Głogowie Władysław Gdula.

Starsi mieszkańcy ulicy Rzeszowskiej zapewne pamiętają jednego ze swoich sąsiadów – Władysława Gdulę. Wiadomości o nim czerpię z kilku zachowanych dokumentów. Nie był on urodzonym głogowianinem. Przyszedł na świat 28 czerwca 1903 r. w Przemyślu i tam spędził dzieciństwo i młodość. Było to jeszcze za czasów cesarza Franciszka Józefa Habsburga i to wizerunek tego władcy znajduje się na znaczku skarbowym naklejonym na świadectwie urodzenia i chrztu wystawionym w podprzemyskiej parafii w Niżankowicach.

fot. Władysław Gdula podczas pracy

Jan Jędrzejowicz w mundurze c. k. armiiPo zniesieniu zależności pańszczyźnianej chłopów w Galicji w 1848 r., również mieszczanie miast prywatnych rozpoczęli starania o wyzwolenie się spod zwierzchności swoich właścicieli. Sprzyjający okazał się okres po 1867 r., kiedy to Galicja uzyskała własną autonomię i co za tym idzie samorządność. Nieznana jest dokładna data wykupienia się mieszczan głogowskich spod zależności prywatnej, lecz musiało to mieć miejsce na przełomie lat 60. i 70. XIX w. Jednak wpływ dawnych właścicieli na życie miasta nadal był duży, ponieważ do nich należał głogowski folwark, duży kompleks lasów oraz pierwsza kondygnacja ratusza, w której odbywał się wyszynk napojów alkoholowych.

fot. Jan Jędrzejowicz w mundurze c. k. armii

Maria Radziwiłł     Księżna Maria z Lubomirskich Radziwiłłowa była przedstawicielką drugiego pokolenia rodziny Lubomirskich wywodzącej się z Głogowa Małopolskiego i na niej też zakończyła się jej historia. Urodziła się 8 sierpnia 1730 r. jako dziecko Jana Kazimierza i Urszuli Lubomirskich. Nazwisko Radziwiłłowa przyjęła po mężu Karolu Stanisławie Radziwille, słynnym „Panie Kochanku”. Ich małżeństwo zostało zawarte 23 października 1753 r. w Mościskach koło Lwowa. Jednak wybryki i kaprysy pana młodego sprawiły, że związek ten okazał się nieudany. W 1760 r. młodzi uzyskali unieważnienie małżeństwa, lecz Maria do końca życia pozostała już przy nazwisku Radziwiłłowa, tytułując się dodatkowo miecznikową litewską, ponieważ taką godność nosił jej mąż w trakcie trwania związku.

    Nasza bohaterka w czasie swojego życia była osobą dobrze znaną w całej Rzeczpospolitej. Pamięć o niej przetrwała i chociaż nie znajdziemy na jej temat wzmianek w podręcznikach, redaktorzy Polskiego Słownika Biograficznego uznali, że należy jej poświęcić notkę, która w wielkim skrócie przedstawia jej życie. Niestety nawet i tam znalazło się wiele błędów i nieścisłości. W historii Głogowa Małopolskiego księżna odegrała bardzo ważną rolę, dlatego głogowscy radni postanowili uczynić ją patronką jednej z ulic położonej na osiedlu Niwa.